Kakacūpamasutta — sutta.stream

Majjhima Nikāya 21

Kakacūpamasutta

The Simile of the Saw · Translation: Bhikkhu Sujato, SuttaCentral

Parallels & more translations on SuttaCentral

Glosses: Fluent · Literal · Off
Translation: Hide · Show

Tap any word for its dictionary entry.

‘No vata re kiñci, pāpi dāsi, divātaraṁ uṭṭhāsī’ti kupitā anattamanā anattamanavācaṁ nicchāresi.
Atha kho, bhikkhave, kāḷiyā dāsiyā etadahosi:
‘santaṁyeva kho me ayyā ajjhattaṁ kopaṁ na pātukaroti, no asantaṁ.
Mayhamevete kammantā susaṁvihitā, yena me ayyā santaṁyeva ajjhattaṁ kopaṁ na pātukaroti, no asantaṁ.
Yannūnāhaṁ bhiyyoso mattāya ayyaṁ vīmaṁseyyan’ti.
Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī divātaraṁyeva uṭṭhāsi.
Atha kho, bhikkhave, vedehikā gahapatānī kāḷiṁ dāsiṁ etadavoca:
‘he je kāḷī’ti.
‘Kiṁ, ayye’ti?
‘Kiṁ, je, divā uṭṭhāsī’ti?
‘Na khvayye, kiñcī’ti.
‘No vata re kiñci, pāpi dāsi, divā uṭṭhāsī’ti kupitā anattamanā aggaḷasūciṁ gahetvā sīse pahāraṁ adāsi, sīsaṁ vobhindi.

Atha kho, bhikkhave, kāḷī dāsī bhinnena sīsena lohitena galantena paṭivissakānaṁ ujjhāpesi:
‘passathayye, soratāya kammaṁ;
passathayye, nivātāya kammaṁ, passathayye, upasantāya kammaṁ.
Kathañhi nāma ekadāsikāya divā uṭṭhāsīti kupitā anattamanā aggaḷasūciṁ gahetvā sīse pahāraṁ dassati, sīsaṁ vobhindissatī’ti.
Atha kho, bhikkhave, vedehikāya gahapatāniyā aparena samayena evaṁ pāpako kittisaddo abbhuggacchi:
‘caṇḍī vedehikā gahapatānī, anivātā vedehikā gahapatānī, anupasantā vedehikā gahapatānī’ti.

Evameva kho, bhikkhave, idhekacco bhikkhu tāvadeva soratasorato hoti nivātanivāto hoti upasantūpasanto hoti yāva na amanāpā vacanapathā phusanti.
Yato ca, bhikkhave, bhikkhuṁ amanāpā vacanapathā phusanti, atha bhikkhu ‘sorato’ti veditabbo, ‘nivāto’ti veditabbo, ‘upasanto’ti veditabbo.
Nāhaṁ taṁ, bhikkhave, bhikkhuṁ ‘suvaco’ti vadāmi yo cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhārahetu suvaco hoti, sovacassataṁ āpajjati.
Taṁ kissa hetu?
Tañhi so, bhikkhave, bhikkhu cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānappaccayabhesajjaparikkhāraṁ alabhamāno na suvaco hoti, na sovacassataṁ āpajjati.
Yo ca kho, bhikkhave, bhikkhu dhammaṁyeva sakkaronto, dhammaṁ garuṁ karonto, dhammaṁ mānento, dhammaṁ pūjento, dhammaṁ apacāyamāno suvaco hoti, sovacassataṁ āpajjati, tamahaṁ ‘suvaco’ti vadāmi.
Tasmātiha, bhikkhave, ‘dhammaṁyeva sakkarontā, dhammaṁ garuṁ karontā, dhammaṁ mānentā, dhammaṁ pūjentā, dhammaṁ apacāyamānā suvacā bhavissāma, sovacassataṁ āpajjissāmā’ti.

Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.

Pañcime, bhikkhave, vacanapathā yehi vo pare vadamānā vadeyyuṁ—
kālena vā akālena vā;
bhūtena vā abhūtena vā;
saṇhena vā pharusena vā;
atthasaṁhitena vā anatthasaṁhitena vā;
mettacittā vā dosantarā vā.
Kālena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ akālena vā;
bhūtena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ abhūtena vā;
saṇhena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ pharusena vā;
atthasaṁhitena vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ anatthasaṁhitena vā;
mettacittā vā, bhikkhave, pare vadamānā vadeyyuṁ dosantarā vā.
Tatrāpi vo, bhikkhave, evaṁ sikkhitabbaṁ:
‘na ceva no cittaṁ vipariṇataṁ bhavissati, na ca pāpikaṁ vācaṁ nicchāressāma, hitānukampī ca viharissāma mettacittā, na dosantarā.

Tañca puggalaṁ mettāsahagatena cetasā pharitvā viharissāma, tadārammaṇañca sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena cittena vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyābajjhena pharitvā viharissāmā’ti.
Evañhi vo, bhikkhave, sikkhitabbaṁ.

Seyyathāpi, bhikkhave, puriso āgaccheyya kudālapiṭakaṁ ādāya.
So evaṁ vadeyya:
‘ahaṁ imaṁ mahāpathaviṁ apathaviṁ karissāmī’ti.
So tatra tatra vikhaṇeyya, tatra tatra vikireyya, tatra tatra oṭṭhubheyya, tatra tatra omutteyya:
‘apathavī bhavasi, apathavī bhavasī’ti.
Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,
api nu so puriso imaṁ mahāpathaviṁ apathaviṁ kareyyā”ti?
“No hetaṁ, bhante”.
“Taṁ kissa hetu”?
“Ayañhi, bhante, mahāpathavī gambhīrā appameyyā.
Sā na sukarā apathavī kātuṁ;
yāvadeva ca pana so puriso kilamathassa vighātassa bhāgī assā”ti.

Lite mode — plain HTML for e-readers and old browsers. Full version