The Analysis of the Six Sense Fields · Translation: Bhikkhu Sujato, SuttaCentral
Parallels & more translations on SuttaCentral
Evaṁ
me
sutaṁ—
ekaṁ
samayaṁ
bhagavā
sāvatthiyaṁ
viharati
jetavane
anāthapiṇḍikassa
ārāme.
Tatra
kho
bhagavā
bhikkhū
āmantesi:
“bhikkhavo”ti.
“Bhadante”ti
te
bhikkhū
bhagavato
paccassosuṁ.
Bhagavā
etadavoca:
“saḷāyatanavibhaṅgaṁ
vo,
bhikkhave,
desessāmi.
Taṁ
suṇātha,
sādhukaṁ
manasi
karotha,
bhāsissāmī”ti.
“Evaṁ,
bhante”ti
kho
te
bhikkhū
bhagavato
paccassosuṁ.
Bhagavā
etadavoca:
“‘Cha
ajjhattikāni
āyatanāni
veditabbāni,
cha
bāhirāni
āyatanāni
veditabbāni,
cha
viññāṇakāyā
veditabbā,
cha
phassakāyā
veditabbā,
aṭṭhārasa
manopavicārā
veditabbā,
chattiṁsa
sattapadā
veditabbā,
tatra
idaṁ
nissāya
idaṁ
pajahatha,
tayo
satipaṭṭhānā
yadariyo
sevati
yadariyo
sevamāno
satthā
gaṇamanusāsitumarahati,
so
vuccati
yoggācariyānaṁ
anuttaro
purisadammasārathī’ti—
ayamuddeso
saḷāyatanavibhaṅgassa.
‘Cha
ajjhattikāni
āyatanāni
veditabbānī’ti—
iti
kho
panetaṁ
vuttaṁ.
Kiñcetaṁ
paṭicca
vuttaṁ?
‘Cakkhāyatanaṁ
sotāyatanaṁ
ghānāyatanaṁ
jivhāyatanaṁ
kāyāyatanaṁ
manāyatanaṁ—
cha
ajjhattikāni
āyatanāni
veditabbānī’ti—
iti
yaṁ
taṁ
vuttaṁ
idametaṁ
paṭicca
vuttaṁ.
‘Cha
bāhirāni
āyatanāni
veditabbānī’ti—
iti
kho
panetaṁ
vuttaṁ.
Kiñcetaṁ
paṭicca
vuttaṁ?
‘Rūpāyatanaṁ
saddāyatanaṁ
gandhāyatanaṁ
rasāyatanaṁ
phoṭṭhabbāyatanaṁ
dhammāyatanaṁ—
cha
bāhirāni
āyatanāni
veditabbānī’ti—
iti
yaṁ
taṁ
vuttaṁ
idametaṁ
paṭicca
vuttaṁ.
‘Cha
viññāṇakāyā
veditabbā’ti—
iti
kho
panetaṁ
vuttaṁ.
Kiñcetaṁ
paṭicca
vuttaṁ?
‘Cakkhuviññāṇaṁ
sotaviññāṇaṁ
ghānaviññāṇaṁ
jivhāviññāṇaṁ
kāyaviññāṇaṁ
manoviññāṇaṁ—
cha
viññāṇakāyā
veditabbā’ti—
iti
yaṁ
taṁ
vuttaṁ
idametaṁ
paṭicca
vuttaṁ.
‘Cha
phassakāyā
veditabbā’ti—
iti
kho
panetaṁ
vuttaṁ.
Kiñcetaṁ
paṭicca
vuttaṁ?
‘Cakkhusamphasso
sotasamphasso
ghānasamphasso
jivhāsamphasso
kāyasamphasso
manosamphasso—
cha
phassakāyā
veditabbā’ti—
iti
yaṁ
taṁ
vuttaṁ
idametaṁ
paṭicca
vuttaṁ.
‘Aṭṭhārasa
manopavicārā
veditabbā’ti—
iti
kho
panetaṁ
vuttaṁ.
Kiñcetaṁ
paṭicca
vuttaṁ?
‘Cakkhunā
rūpaṁ
disvā
somanassaṭṭhānīyaṁ
rūpaṁ
upavicarati,
domanassaṭṭhānīyaṁ
rūpaṁ
upavicarati,
upekkhāṭṭhānīyaṁ
rūpaṁ
upavicarati.
Sotena
saddaṁ
sutvā
…pe…
ghānena
gandhaṁ
ghāyitvā
…
jivhāya
rasaṁ
sāyitvā
…
kāyena
phoṭṭhabbaṁ
phusitvā
…
manasā
dhammaṁ
viññāya
somanassaṭṭhānīyaṁ
dhammaṁ
upavicarati,
domanassaṭṭhānīyaṁ
dhammaṁ
upavicarati,
upekkhāṭṭhānīyaṁ
dhammaṁ
upavicarati.
Iti
cha
somanassūpavicārā,
cha
domanassūpavicārā,
cha
upekkhūpavicārā,
aṭṭhārasa
manopavicārā
veditabbā’ti—
iti
yaṁ
taṁ
vuttaṁ
idametaṁ
paṭicca
vuttaṁ.
‘Chattiṁsa
sattapadā
veditabbā’ti—
iti
kho
panetaṁ
vuttaṁ.
Kiñcetaṁ
paṭicca
vuttaṁ?
Cha
gehasitāni
somanassāni,
cha
nekkhammasitāni
somanassāni,
cha
gehasitāni
domanassāni,
cha
nekkhammasitāni
domanassāni,
cha
gehasitā
upekkhā,
cha
nekkhammasitā
upekkhā.
Tattha
katamāni
cha
gehasitāni
somanassāni?
Cakkhuviññeyyānaṁ
rūpānaṁ
iṭṭhānaṁ
kantānaṁ
manāpānaṁ
manoramānaṁ
lokāmisapaṭisaṁyuttānaṁ
paṭilābhaṁ
vā
paṭilābhato
samanupassato
pubbe
vā
paṭiladdhapubbaṁ
atītaṁ
niruddhaṁ
vipariṇataṁ
samanussarato
uppajjati
somanassaṁ.
Yaṁ
evarūpaṁ
somanassaṁ
idaṁ
vuccati
gehasitaṁ
somanassaṁ.
Sotaviññeyyānaṁ
saddānaṁ
…
ghānaviññeyyānaṁ
gandhānaṁ
…
jivhāviññeyyānaṁ
rasānaṁ
…
kāyaviññeyyānaṁ
phoṭṭhabbānaṁ
…
manoviññeyyānaṁ
dhammānaṁ
iṭṭhānaṁ
kantānaṁ
manāpānaṁ
…pe…
somanassaṁ.
Yaṁ
evarūpaṁ
somanassaṁ
idaṁ
vuccati
gehasitaṁ
somanassaṁ.
Imāni
cha
gehasitāni
somanassāni.
Tattha
katamāni
cha
nekkhammasitāni
somanassāni?
Rūpānaṁ
tveva
aniccataṁ
viditvā
vipariṇāmavirāganirodhaṁ,
‘pubbe
ceva
rūpā
etarahi
ca
sabbe
te
rūpā
aniccā
dukkhā
vipariṇāmadhammā’ti
evametaṁ
yathābhūtaṁ
sammappaññāya
passato
uppajjati
somanassaṁ.
Yaṁ
evarūpaṁ
somanassaṁ
idaṁ
vuccati
nekkhammasitaṁ
somanassaṁ.
Saddānaṁ
tveva
…
gandhānaṁ
tveva
…
rasānaṁ
tveva
…
phoṭṭhabbānaṁ
tveva
…
dhammānaṁ
tveva
aniccataṁ
viditvā
vipariṇāmavirāganirodhaṁ,
‘pubbe
ceva
dhammā
etarahi
ca
sabbe
te
dhammā
aniccā
dukkhā
vipariṇāmadhammā’ti
evametaṁ
yathābhūtaṁ
sammappaññāya
passato
uppajjati
somanassaṁ.
Yaṁ
evarūpaṁ
somanassaṁ
idaṁ
vuccati
nekkhammasitaṁ
somanassaṁ.
Imāni
cha
nekkhammasitāni
somanassāni.
Page 1 of 3 · Next ›
Lite mode — plain HTML for e-readers and old browsers. Full version