sutta.stream

‹ Library

Majjhima Nikāya 82

Raṭṭhapālasutta

With Raṭṭhapāla · Translation: Bhikkhu Sujato, SuttaCentral

Parallels & more translations on SuttaCentral

Glosses: Fluent · Literal · Off
Translation: Hide · Show

Tap any word for its dictionary entry.

thenAtha indeedkho venerableāyasmā Raṭṭhapālaraṭṭhapālo to fatherpitaraṁ said this to himetadavoca:
if“sace, householdergahapati, foodbhojanaṁ to be givendātabbaṁ, givedetha;
do notmā usno harassviheṭhethā”ti.
Eat“Bhuñja, deartāta Raṭṭhapālaraṭṭhapāla, out·finishedniṭṭhitaṁ mealbhattan”ti.
thenAtha indeedkho of venerableāyasmato of Raṭṭhapālaraṭṭhapālassa fatherpitā venerableāyasmantaṁ Raṭṭhapālaraṭṭhapālaṁ excellentpaṇītena with fresh foodskhādanīyena with cooked foodsbhojanīyena own·handssahatthā satisfiedsantappesi servedsampavāresi.
thenAtha indeedkho venerableāyasmā Raṭṭhapālaraṭṭhapālo having eatenbhuttāvī washed·bowl·handonītapattapāṇī standing·rightṭhitakova theseimā versesgāthā spokeabhāsi:

see“Passa fancycittīkataṁ puppetbimbaṁ,
a body built of soresarukāyaṁ built upsamussitaṁ;
diseasedĀturaṁ obsessed overbahusaṅkappaṁ,
of whichyassa there is notnatthi lastingdhuvaṁ stabilityṭhiti.
seePassa fancycittīkataṁ figurerūpaṁ,
with a gemmaṇinā with an earringkuṇḍalena andca;
bonesAṭṭhi with skintacena swathedonaddhaṁ,
withsaha with clothesvatthebhi it is prettysobhati.
rougedAlattakakatā feetpādā,
facemukhaṁ powderedcuṇṇakamakkhitaṁ;
enoughAlaṁ of a foolbālassa for delusionmohāya,
notno butca of a seeker of the far shorepāragavesino.
in eight braidsAṭṭhāpadakatā hairkesā,
eyesnettā with eyeshadowañjanamakkhitā;
enoughAlaṁ of a foolbālassa for delusionmohāya,
notno butca of a seeker of the far shorepāragavesino.
like a makeup boxAñjanīva freshly paintednavā paintedcittā,
a rotting bodypūtikāyo adornedalaṅkato;
enoughAlaṁ of a foolbālassa for delusionmohāya,
notno butca of a seeker of the far shorepāragavesino.
laidOdahi huntermigavo snarepāsaṁ,
did not springnāsadā trapvākaraṁ deermigo;
having eatenBhutvā baitnivāpaṁ I gogacchāma,
lamentingkandante trappermigabandhake”ti.

thenAtha indeedkho venerableāyasmā Raṭṭhapālaraṭṭhapālo stand·likeṭhitakova theseimā versesgāthā having spokenbhāsitvā whereyena of the kingrañño Koravya'skorabyassa deer·rangemigacīraṁ went theretenupasaṅkami; having approachedupasaṅkamitvā at a certainaññatarasmiṁ tree·rootrukkhamūle day·meditationdivāvihāraṁ sat downnisīdi.

thenAtha indeedkho kingrājā Koravyakorabyo gamekeepermigavaṁ addressedāmantesi:
tidy up“sodhehi, goodsamma gamekeepermigava, deer·rangemigacīraṁ park grounduyyānabhūmiṁ;
we gogacchāma beautiful·groundsubhūmiṁ to seedassanāyā”ti.
yes“Evaṁ, your majestydevā”ti indeedkho gamekeepermigavo kingrañño Koravyakorabyassa back·hearpaṭissutvā deer·rangemigacīraṁ tidyingsodhento sawaddasa venerableāyasmantaṁ Raṭṭhapālaraṭṭhapālaṁ at a certainaññatarasmiṁ tree·rootrukkhamūle day·dwellingdivāvihāraṁ sittingnisinnaṁ.
having seenDisvāna whereyena kingrājā Koravyakorabyo approached himtenupasaṅkami; having approachedupasaṅkamitvā kingrājānaṁ Koravyakorabyaṁ said thisetadavoca:
tidy“suddhaṁ indeedkho for youte, your majestydeva, deer rangemigacīraṁ.
there isAtthi here·herecettha Raṭṭhapālaraṭṭhapālo namednāma family·sonkulaputto this + veryimasmiṁyeva Thullakoṭṭhikathullakoṭṭhike leading·familyaggakulassa sonputto of whomyassa youtvaṁ oftenabhiṇhaṁ speaking highlykittayamāno wereahosi, heso at a certainaññatarasmiṁ tree·rootrukkhamūle day·dwellingdivāvihāraṁ sittingnisinno”ti.
well then“Tena indeedhi, goodsamma gamekeepermigava, enoughalaṁ now·todaydānajja park grounduyyānabhūmiyā.
him·aloneTameva nowdāni wemayaṁ worthybhavantaṁ Raṭṭhapālaraṭṭhapālaṁ we will pay homage topayirupāsissāmā”ti.

thenAtha indeedkho kingrājā Koravyakorabyo which“yaṁ theretattha hard foodkhādanīyaṁ soft foodbhojanīyaṁ back·arrangepaṭiyattaṁ thattaṁ allsabbaṁ distributevissajjethā”ti having saidvatvā finebhadrāni finebhadrāni carriagesyānāni yoke·cause·causeyojāpetvā finebhadraṁ carriageyānaṁ onto·ascendabhiruhitvā finebhadrehi finebhadrehi carriagesyānehi from Thullakoṭṭhikathullakoṭṭhikamhā set outniyyāsi with great royal pompmahaccarājānubhāvena venerableāyasmantaṁ Raṭṭhapālaraṭṭhapālaṁ to seedassanāya.
as far asYāvatikā of the carriageyānassa groundbhūmi by carriageyānena having gonegantvā from the carriageyānā down·descendpaccorohitvā on footpattikova eminentussaṭāya eminentussaṭāya retinueparisāya where the venerableyenāyasmā Raṭṭhapālaraṭṭhapālo approachedtenupasaṅkami; having approachedupasaṅkamitvā with the venerableāyasmatā Raṭṭhapālaraṭṭhapālena togethersaddhiṁ greetedsammodi. politeSammodanīyaṁ conversationkathaṁ memorablesāraṇīyaṁ having exchangedvītisāretvā to one sideekamantaṁ stoodaṭṭhāsi. to one sideEkamantaṁ standingṭhito indeedkho kingrājā Koravyakorabyo venerableāyasmantaṁ Raṭṭhapālaraṭṭhapālaṁ said thisetadavoca:
here“idha worthybhavaṁ Raṭṭhapālaraṭṭhapālo on the elephant rughatthatthare sitnisīdatū”ti.
enough“Alaṁ, Great Kingmahārāja, sitnisīda youtvaṁ;
seatednisinno Iahaṁ ownsake seatāsane”ti.
sat downNisīdi kingrājā Koravyakorabyo spread outpaññatte seatāsane. having satNisajja indeedkho kingrājā Koravyakorabyo venerableāyasmantaṁ Raṭṭhapālaraṭṭhapālaṁ said thisetadavoca:

these four“Cattārimāni, worthybho Raṭṭhapālaraṭṭhapāla, kinds of decaypārijuññāni because of whichyehi by kinds of decaypārijuññehi endowed withsamannāgatā some hereidhekacce hair and beardkesamassuṁ having shaved offohāretvā ocherkāsāyāni robesvatthāni having dressed inacchādetvā from the lay lifeagārasmā to homelessnessanagāriyaṁ go forthpabbajanti.
whatKatamāni fourcattāri?
old age·decayJarāpārijuññaṁ, sickness·decaybyādhipārijuññaṁ, wealth·decaybhogapārijuññaṁ, relatives·decayñātipārijuññaṁ.

and whatKatamañca, sirbho Raṭṭhapāla,raṭṭhapāla, old age·decayjarāpārijuññaṁ?
here,Idha, sirbho Raṭṭhapāla,raṭṭhapāla, someoneekacco oldjiṇṇo ishoti elderlyvuḍḍho seniormahallako half·goneaddhagato age·reachedvayoanuppatto.
heSo thusiti back·together·thinkspaṭisañcikkhati:
‘I‘ahaṁ now amkhomhi nowetarahi oldjiṇṇo elderlyvuḍḍho seniormahallako half·goneaddhagato age·reachedvayoanuppatto.
notNa indeedkho butpana by memayā well·doingsukaraṁ not·acquiredanadhigataṁ orvā wealthbhogaṁ to acquireadhigantuṁ acquiredadhigataṁ orvā wealthbhogaṁ increasephātiṁ to make.kātuṁ.
why not·IYannūnāhaṁ hair·beardkesamassuṁ off·having takenohāretvā ocherkāsāyāni robesvatthāni having dressed inacchādetvā from the lay lifeagārasmā not·householdanagāriyaṁ I should go forth’.pabbajeyyan’ti.
heSo by thattena old age·decayjarāpārijuññena endowedsamannāgato hair·beardkesamassuṁ off·having takenohāretvā ocherkāsāyāni robesvatthāni having dressed inacchādetvā from the lay lifeagārasmā not·householdanagāriyaṁ goes forth.pabbajati.
thisIdaṁ is called,vuccati, sirbho Raṭṭhapāla,raṭṭhapāla, old age·decayjarāpārijuññaṁ.
worthyBhavaṁ indeedkho butpana Raṭṭhapālaraṭṭhapālo nowetarahi a youthdaharo youngyuvā well·well·black-hairedsusukāḷakeso with goodbhadrena youthyobbanena endowedsamannāgato firstpaṭhamena with age.vayasā.
thatTaṁ of worthybhoto Raṭṭhapālaraṭṭhapālassa old age·decayjarāpārijuññaṁ there is not.natthi.
whatKiṁ worthybhavaṁ Raṭṭhapālaraṭṭhapālo having knownñatvā orvā having seendisvā orvā having heardsutvā orvā from the lay lifeagārasmā not·householdanagāriyaṁ went forth?pabbajito?

‹ Previous  ·  Page 5 of 8  ·  Next ›

Lite mode — plain HTML for e-readers and old browsers. Full version