sutta.stream

‹ Library

Majjhima Nikāya 109

Mahāpuṇṇamasutta

The Longer Discourse on the Full-Moon Night · Translation: Bhikkhu Sujato, SuttaCentral

Parallels & more translations on SuttaCentral

Glosses: Fluent · Literal · Off
Translation: Hide · Show

Tap any word for its dictionary entry.

Evaṁ me sutaṁ—
ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati pubbārāme migāramātupāsāde.

Tena kho pana samayena bhagavā tadahuposathe pannarase puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā bhikkhusaṅghaparivuto abbhokāse nisinno hoti.

Atha kho aññataro bhikkhu uṭṭhāyāsanā ekaṁsaṁ cīvaraṁ katvā yena bhagavā tenañjaliṁ paṇāmetvā bhagavantaṁ etadavoca:
“Puccheyyāhaṁ, bhante, bhagavantaṁ kiñcideva desaṁ, sace me bhagavā okāsaṁ karoti pañhassa veyyākaraṇāyā”ti.
“Tena hi tvaṁ, bhikkhu, sake āsane nisīditvā puccha yadākaṅkhasī”ti.
Atha kho so bhikkhu sake āsane nisīditvā bhagavantaṁ etadavoca:

“ime nu kho, bhante, pañcupādānakkhandhā, seyyathidaṁ—
rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho”ti?
“Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā, seyyathidaṁ—
rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho”ti.
“Sādhu, bhante”ti kho so bhikkhu bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ pucchi:

“ime pana, bhante, pañcupādānakkhandhā kiṁmūlakā”ti?
“Ime kho, bhikkhu, pañcupādānakkhandhā chandamūlakā”ti.

“Taṁyeva nu kho, bhante, upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, udāhu aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānan”ti?
“Na kho, bhikkhu, taṁyeva upādānaṁ te pañcupādānakkhandhā, nāpi aññatra pañcahupādānakkhandhehi upādānaṁ.
Yo kho, bhikkhu, pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgo taṁ tattha upādānan”ti.

“Siyā pana, bhante, pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatā”ti?
“Siyā, bhikkhū”ti bhagavā avoca
“idha, bhikkhu, ekaccassa evaṁ hoti:
‘evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁvedano siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsañño siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁsaṅkhāro siyaṁ anāgatamaddhānaṁ, evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan’ti.
Evaṁ kho, bhikkhu, siyā pañcasu upādānakkhandhesu chandarāgavemattatā”ti.

“Kittāvatā pana, bhante, khandhānaṁ khandhādhivacanaṁ hotī”ti?
“Yaṁ kiñci, bhikkhu, rūpaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ bahiddhā vā, oḷārikaṁ sukhumaṁ vā, hīnaṁ paṇītaṁ vā, yaṁ dūre santike vā—ayaṁ rūpakkhandho.
kāci vedanā—atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ bahiddhā vā, oḷārikā sukhumā vā, hīnā paṇītā vā, dūre santike vā—ayaṁ vedanākkhandho.
kāci saññā—atītānāgatapaccuppannā …pe… dūre santike vā—ayaṁ saññākkhandho.
Ye keci saṅkhārā—atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ bahiddhā vā, oḷārikā sukhumā vā, hīnā paṇītā vā, ye dūre santike vā—ayaṁ saṅkhārakkhandho.
Yaṁ kiñci viññāṇaṁ—atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ bahiddhā vā, oḷārikaṁ sukhumaṁ vā, hīnaṁ paṇītaṁ vā, yaṁ dūre santike vā—ayaṁ viññāṇakkhandho.

Ettāvatā kho, bhikkhu, khandhānaṁ khandhādhivacanaṁ hotī”ti.

“Ko nu kho, bhante, hetu ko paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya?
Ko hetu ko paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya?
Ko hetu ko paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya?
Ko hetu ko paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya?
Ko hetu ko paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyā”ti?
“Cattāro kho, bhikkhu, mahābhūtā hetu, cattāro mahābhūtā paccayo rūpakkhandhassa paññāpanāya.
Phasso hetu, phasso paccayo vedanākkhandhassa paññāpanāya.
Phasso hetu, phasso paccayo saññākkhandhassa paññāpanāya.
Phasso hetu, phasso paccayo saṅkhārakkhandhassa paññāpanāya.
Nāmarūpaṁ kho, bhikkhu, hetu, nāmarūpaṁ paccayo viññāṇakkhandhassa paññāpanāyā”ti.

“Kathaṁ pana, bhante, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti?
“Idha, bhikkhu, assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto
rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ attānaṁ attani rūpaṁ rūpasmiṁ attānaṁ;
vedanaṁ attato samanupassati vedanāvantaṁ attānaṁ attani vedanaṁ vedanāya attānaṁ;
saññaṁ attato samanupassati saññāvantaṁ attānaṁ attani saññaṁ saññāya attānaṁ;
saṅkhāre attato samanupassati saṅkhāravantaṁ attānaṁ attani saṅkhāre saṅkhāresu attānaṁ;
viññāṇaṁ attato samanupassati viññāṇavantaṁ attānaṁ attani viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ attānaṁ.
Evaṁ kho, bhikkhu, sakkāyadiṭṭhi hotī”ti.

Page 1 of 2  ·  Next ›

Lite mode — plain HTML for e-readers and old browsers. Full version